BİLDİRİLER

BİLDİRİ DETAY

Ömer SÖZEN
KIRŞEHİR İLINDEN TOPLANAN YEREL NOHUT GENOTIPLERINDE MORFOLOJIK VARYABILITENIN İSTATISTIKSEL ANALIZI
 
İç Anadolu Bölgesi’nin Orta Kızılırmak bölümünde yer alan Kırşehir İlinin ekolojik yapısı, iklimi ve toprak özellikleri çiftçiler tarafından yetiştiriciliği yapılan nohutta büyük bir varyasyon oluşturmuş olup geleneksel olarak yapılan tarımdan dolayı nohut yetiştiriciliği bölgeye has yerel çeşitlerle daha çok yapılmaya imkan vermiştir. Bu durum morfolojik ve agronomik parametreleri farklı nohut genotiplerinin bölgeden toplanılmasına ve değerlendirilmesine olanak sağlamıştır. Yürütülen bu çalışma ile Kırşehir il sınırları içinde yer alan 7 ilçe ile bu ilçelere bağlı belde/köylerden toplanmış 54 adet nohut materyali içinden tane renkleri ve şekilleri dikkate alınarak 58 adet yerel nohut genotipi oluşturulmuştur. Bu çalışmada 58 adet nohut genotipin morfolojik varyabilitenin istatistiksel analizinin ortaya konulması hedeflenmiş olup morfolojik varyabilitenin ortaya konulması amacıyla Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Tarımsal Uygulama ve Araştırma Merkezine ait deneme arazisinde 2014 yılında ekimleri gerçekleştirilen her bir yerel nohut genotipinden 25 adet gözlem alınmış olup morfolojik karakterizasyonları gerçekleştirilen 58 adet yerel nohut genotipi, ABA (Ana Bileşen Analizi) ve Cluster (Kümeleme) analizine tabi tutularak dendrogram oluşturulmuştur. Uygulanan Cluster analizi sonucunda yerel nohut genotiplerinin 9 adet ana grupta toplandıkları tespit edilmiştir. Elde edilen ana gruplar incelendiğinde 12 adet yerel nohut genotipi ile Grup G en fazla nohut genotipine sahip olurken bunu 11 adet nohut genotipi ile Grup B izlemiş olup 3’er adet yerel nohut genotipleri ile Grup C, Grup E ve Grup H’ın en az nohut genotipine sahip ana gruplar oldukları belirlenmiştir. ABA ve Cluster analizi sonucunda gerek kalitatif gerekse kantitatif özelliklerde görülen varyasyon, yerel nohut gnotiplerinin çeşit geliştirme ve ıslah çalışmaları içine alınabileceğini ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler: Kırşehir, Yerel Nohut, Genotip, Cluster, Ana Bileşen Analizi



 


Keywords: